Passé composé - zasady tworzeniapokaż wersję do wydruku

Czas passé composé to czas przeszły dokonany, używamy go kiedy mówimy o:
- czynności przeszłej dokonanej (która może mieć konsekwencje w teraźniejszości)
- czynności przeszłej, której czas trwania jest określony,
- o kilku czynnościach dokonanych, następujących po sobie.

Passé composé tworzymy :



avoir ou être au présent + participe passé
mieć i być w czasie teraźniejszym + imiesłów czasu przeszłego



Hier, j'ai visité ma cousine.
Wczoraj odwiedziłam moją kuzynkę.
Lundi dernier, Virginie est partie en Espagne. Virginie wyjechała do Hiszpanii w zeszły poniedziałek.


UWAGA! Na szczęście większość czasowników występuje z czasownikiem posiłkowym mieć, z czasownikiem być występuje 14 czasowników plus wszystkie czasowniki zwrotne (te które bezokoliczniku mają se, np.: se réveiller - budzić się, s'habiller - ubierać się, se coucher - kłaść się etc.).

Avoir i être są w tym wypadku nazywane les verbes auxiliaires czyli czasownikami posiłkowymi, które odmieniamy w czasie teraźniejszym, i po których stawiamy participe passé - stałą formę czasownika, która prawie nigdy się nie zmienia (zmienia się tylko wtedy, kiedy występuje z être, znajdziecie to poniżej w punkcie III).


Passé composé najczęściej występuje po okolicznikach czasu (określenia czasowe), musi być zaznaczony moment rozpoczęcia i zakończenia danego wydarzenia:

de 1990 à 1992, en 1999
od 1990 do 1992, w 1999
hier wczoraj
avant-hier przedwczoraj
la semaine dernière w zeszłym tygodniu
le mois dernier w zeszłym miesiącu
l'année dernière w zeszłym roku
pendant 10 ans
przez 10 lat





Poniżej znajdziecie bardziej szczegółowe wytłumaczenie tworzenia czasu passé composé :


I. passé composé z czasownikiem posiłkowym avoir - mieć i participe passé czasowników I grupy (-ER).
Zasady tworzenia imiesłowu czasu przeszłego - participe passé znajdziecie w zakładce o tym samym tytule, tu znajdziecie jego zastosowanie w tworzeniu czasu przeszłego:

le singulier liczba pojedyncza le pluriel liczba mnoga
j'ai mangé
ja zjadłem/am nous avons mangé my zjedliśmy/zjadłyśmy
tu as mangé ty zjadłeś/aś vous avez mangé wy zjedliście/zjadłyscie
il a mangé on zjadł ils ont mangé oni zjedli
elle a mangé ona zjadła elles ont mangé one zjadły




II. passé composé z czasownikiem posiłkowym avoir - mieć i participe passé czasowników II i III grupy, poniżej znajdziecie tabelkę z najbardziej popularnymi nieregularnymi participe passé:

a) participe passé najważniejszych czasowników: être - być, avoir - mieć, faire - robić :

être być j'ai été byłem/am
avoir mieć j'ai eu miałem/am
faire robić j'ai fait zrobiłem/am



b) najbardziej popularne participe passé kończące się na -u:

boire pić j'ai bu wypiłem/am
lire czytać tu as lu przeczytałeś/aś
voir widzieć il a vu zobaczy, widział
pouvoir móc nous avons pu mogliśmy/łyśmy
savoir potrafić vous avez su potrafiliście/łyście
devoir musieć elles ont dû musiały
vouloir chcieć j'ai voulu chciałem/am
recevoir otrzymać tu as reçu otrzymałeś/aś
pleuvoir "padać" deszcz il a plu spadł deszcz
plaire spodobać się elle a plu spodobała się
courir biec nous avons couru pobiegliśmy/ łyśmy
vivre żyć vous avez vécu przeżyliście/ łyście
connaître znać ils ont connu poznali
disparaître zniknąć elles ont disparu zniknęły
croire wierzyć j'ai cru uwierzyłem/am
falloir być koniecznym il a fallu trzeba było
entendre słyszeć tu as entendu usłyszałeś/aś
attendre czekać elle a attendu poczekała
répondre odpowiedzieć nous avons répondu odpowiedzieliśmy/łyśmy
perdre zgubić vous avez perdu zgubiliście/ łyście



c) najbardziej popularne participe passé kończące się na -i, -is, -it:

prendre brać j'ai pris wziąłem/ wziełam
apprendre uczyć się tu as appris nauczyłeś się/aś
comprendre rozumieć il a compris zrozumiał
grandir urosnąć elle a grandi urosła
finir kończyć nous avons fini skończyliśmy
choisir wybierać vous avez choisi wybraliście
mettre położyć ils ont mis położyli
dire powiedzieć elles ont dit powiedziały
écrire pisać j'ai écrit napisałem/am



c) inne formy participe passé, również dość popularne:

peindre malować j'ai peint namalowałem/am
craindre obawiać się tu as craint obawiałeś/aś się
découvrir odkrywać il a découvert odkrył
ouvrir otwierać elle a ouvert otworzyła
offrir podarować nous avons offert podarowaliśmy/łyśmy
souffrir cierpieć vous avez souffert cierpieliście/łyście





III. passé composé z czasownikiem posiłkowym être - być, na szczęście łatwo jest odróżnić, które czasowniki wymagają czasownika posiłkowego mieć, a które być. Czas przeszły dokonany z czasownikiem posiłkowym być tworzymy tylko z 14 czasownikami i ze wszystki czasownikami zwrotnymi.

a) participe passé  wymagające czasownika posiłkowego être - być:
UWAGA! Kiedy participe passé z czasownikiem être, musimy uzgdonić go z rodzajem (do rodzaju żeńskiego dodajemy -e) i liczbą (do liczby mnogiej dodajemy -s)!


naître rodzić się je suis né(e) urodziłem(am) się
mourir umierać tu es mort(e) umarłeś (aś)
aller iść il est allé poszedł
venir przychodzić elle est venue przyszła
arriver przyjeżdżać nous sommes arrivé(e)s przyjechaliśmy (łyśmy)
entrer wchodzić vous êtes entré(e)s weszliście (łyście)
rester zostać ils sont restés zostali
passer przejść elles sont passées przeszły
sortir wyjść je suis sorti (e) wyszedłem (wyszłam)
retourner wrócic tu es rentré(e) wróciłeś (aś)
partir wyjechać il est parti wyjechał
descendre zejść elle est descendu zeszła
monter wejść na górę nous sommes monté(e)s weszliśmy (łyśmy)
tomber upaść vous êtes tombé(e)s upadliście (łyście)




UWAGA!
Poza tymi czternastoma czasownikami z être odmieniają się jeszcze ich formy złożone, np.:

rentrer powrócić je suis rentré(e) powróciłem(am)
repartir wyjeżdżać ponownie tu es reparti(e) wyjechałeś (aś) ponownie
revenir wracać il(elle) est revenu(e) wrócił (a)
devenir stawać się nous sommes devenu(e)s staliśmy (łyśmy) się




b) czasowniki zwrotne w passé composé (zawsze występują z czasownikiem posiłkowym être), poniżej znajdziecie przykładową odmianę czasownika zwrotnego w czasie przeszłym dokonanym np:

se réveiller budzić się
le singulier liczba pojedyncza le pluriel liczba mnoge
je me suis réveillé(e) obudziłem(am) się nous nous sommes réveillé(e)s obudziliśmy(łyśmy) się
tu t'es réveillé(e) obudziłeś(aś) się vous vous êtes réveillé(e)s obudziliście(łyście) się
il s'est réveillé obudził się ils se sont réveillés obudzili się
elle s'est réveillée obudziła się elles se sont réveillées obudziły się




UWAGA!
Zdarza się, że niektóre z tych czternastu czasowników odmienianych z être, występują też z czasownikiem posiłkowym avoir (i wtedy się nie uzgadniaję).
Dzieje się tak wtedy, kiedy czasowniki te mają dopełnienie bliższe (czyli rzeczownik, który stoi za nimi), wtedy też całkowicie zmieniają znaczenie.
Poniżej znajdziecie przykłady, które powinny Wam wszystko rozjaśnić:

Elle est sortie (dans la rue). Wyszła (na ulicę). Elle a sorti le chien. Wyprowadziła psa.
Ils sont rentrés avant 22h.
Wrócili przed 22:00. Ils ont rentré la voiture.
Wprowadzili samochód (do garażu).
Nous sommes passés devant la maison de Madonna.
Przeszliśmy przed domem Madonny. Nous avons passé des vacances au Mexique.
Spędziliśmy wakacje w Meksyku.
Je suis descendue à la cave. Zeszłam do piwnicy. J'ai descendu la poubelle. Wyniosłam śmieci.
Vous êtes montés à pied.
Weszliście na piechotę. Vous avez monté l'escalier. Weszliście po schodach.
Tu es retournée à la maison.
Wróciłaś do domu. Tu as retourné le couvre-lit.
Odwróciłaś narzutę.




Czytaj dalej
Skomentuj
Dodawanie komentarzy tylko dla zarejestrowanych i niezablokowanych użytkowników!

Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.

Komentarze (5)

sisie
20 lut 2014
juste une petite remarque sur le Hier, j'ai visité ma cousine. c'est bien mais je dirai plus HIER , J' AI RENDU VISITE à MA COUSINE parce que le faite de dire j' ai visité ma cousine c'était comme ci j' avais visité une maison c'est qui est plus logique en ce français Mais on peu aussi dire hier , j' ai visité ma famille parce que il y a beaucoup de monde ( pluriel ) MAIS FÉLICITATION POUR TON TRAVAILLE
maste2
19 lip 2012
A czy formą przeszłą od venir nie powinno być veni
legalnl
10 sie 2011
jest ich 18, przeczytaj dokładnie ;)
CarolineDeNorm&hellip
27 mar 2011
Fajnie wytłumaczone, tylko tam, gdzie są wymienione czasowniki odmnieniające się z etre jest chyba błąd przy retourner, bo imiesłów przeszły od rentrer to rentre, a od retourner to retourne (oczywiście z akcentami nad ostatnim e).
AquaOcean
17 lis 2010
Całkiem konkretnie wytłumaczone, chociaż nam na francuskim mówi się, że czasowników odmieniających się z "être" jest 17 :)
ładowanie, proszę czekać...